Higiena w salonie kosmetycznym to nie tylko kwestia estetyki stanowiska pracy. Prawidłowa dezynfekcja narzędzi w salonie kosmetycznym, powierzchni i rąk oraz - tam, gdzie jest to konieczne - sterylizacja sprzętu wielokrotnego użytku mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo klientów i pracowników. Są również jednym z obszarów, na które należy zwrócić szczególną uwagę podczas przygotowywania salonu do kontroli sanitarnej.
W gabinecie może bowiem dojść do kontaktu z materiałem biologicznym, a podczas części zabiegów także do naruszenia ciągłości tkanek. Nieprawidłowo oczyszczone narzędzia mogą stać się drogą przenoszenia drobnoustrojów. Dlatego odpowiednio opracowane i przestrzegane procedury higieniczne w salonie są podstawą profesjonalnej pracy. Tak jest niezależnie od tego, czy prowadzisz duży gabinet, salon manicure czy niewielki punkt usługowy.
Dezynfekcja a sterylizacja: na czym polega różnica?
Dezynfekcja i sterylizacja nie są tym samym procesem i nie powinno się stosować tych pojęć zamiennie. W przypadku narzędzi wielorazowego użytku proces dekontaminacji może obejmować kilka kolejnych etapów:
mycie → dezynfekcja → suszenie i kontrola → pakowanie → sterylizacja.
Mycie pozwala usunąć z powierzchni narzędzi widoczne zanieczyszczenia oraz pozostałości organiczne i nieorganiczne. Jest niezbędnym elementem przygotowania sprzętu do kolejnych etapów.
Dezynfekcja ma na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie drobnoustrojów do poziomu, który ogranicza ryzyko zakażenia. Jej skuteczność zależy między innymi od właściwego doboru preparatu, jego stężenia, czasu działania oraz dokładnego kontaktu środka z dezynfekowaną powierzchnią.
Sterylizacja jest procesem prowadzącym do zniszczenia wszystkich zdolnych do namnażania form mikroorganizmów, w tym form przetrwalnikowych.
To ważna różnica. Samo zanurzenie cążek czy frezów w płynie dezynfekującym nie oznacza, że narzędzia są sterylne. Jeśli sprzęt wielorazowy może mieć kontakt z uszkodzoną skórą, materiałem biologicznym albo podczas zabiegu może dojść do naruszenia ciągłości tkanek, konieczne może być przeprowadzenie pełnego procesu dekontaminacji wraz ze sterylizacją.
Dezynfekcja i sterylizacja narzędzi kosmetycznych krok po kroku
Prawidłowa procedura powinna być uporządkowana w taki sposób, aby narzędzia brudne nie stykały się z czystymi i wysterylizowanymi. W praktyce oznacza to zachowanie jednokierunkowego obiegu od strefy brudnej, przez czystą, aż do sterylnej.
1. Zabezpieczenie narzędzi po zabiegu
Po zakończeniu usługi narzędzia wielokrotnego użytku należy potraktować jako potencjalnie skażone. Nie powinny być odkładane razem z czystymi akcesoriami ani pozostawiane bez zabezpieczenia na stanowisku.
Sposób dalszego postępowania powinien być zgodny z opracowaną w salonie procedurą oraz zaleceniami producentów narzędzi i używanych preparatów.
2. Mycie i dezynfekcja
Narzędzia trzeba dokładnie oczyścić i zdezynfekować. Można w tym celu wykorzystywać między innymi odpowiednio dobrane preparaty do dezynfekcji oraz urządzenia przeznaczone do wspomagania procesu mycia, np. myjki ultradźwiękowe.
Przy dezynfekcji chemicznej kluczowe jest przestrzeganie zaleceń producenta preparatu. Dotyczy to przede wszystkim:
- stężenia roztworu
- czasu działania
- temperatury, jeśli została określona
- zakresu działania preparatu
sposobu przygotowania i wymiany roztworu.
Skrócenie zalecanego czasu kontaktu środka z narzędziem lub przygotowanie zbyt słabego roztworu może obniżyć skuteczność całego procesu.
3. Płukanie, suszenie i kontrola
Jeżeli instrukcja stosowanego preparatu wymaga płukania, należy przeprowadzić je zgodnie z zaleceniami producenta. Przed zapakowaniem narzędzia muszą być dokładnie wysuszone.
To również dobry moment na sprawdzenie ich stanu. Uszkodzone, skorodowane lub trudne do prawidłowego oczyszczenia akcesoria nie powinny wracać do użytkowania.
4. Pakowanie
Czyste, suche i zdezynfekowane narzędzia przeznaczone do sterylizacji umieszcza się w odpowiednich opakowaniach, np. torebkach papierowo-foliowych lub rękawach do sterylizacji.
Opakowanie ma znaczenie nie tylko podczas samego procesu. Pozwala również chronić wysterylizowane narzędzia przed ponownym zanieczyszczeniem podczas przechowywania.
5. Sterylizacja
W branży beauty powszechnie wykorzystywana jest sterylizacja parą wodną w nadciśnieniu, czyli sterylizacja w autoklawie. Narzędzia należy umieszczać w urządzeniu oraz dobierać program zgodnie z instrukcją producenta autoklawu i wymaganiami dotyczącymi danego wsadu.
Po zakończeniu cyklu pakiety należy skontrolować. Uszkodzone, mokre lub nieprawidłowo zamknięte opakowanie nie daje podstaw do traktowania zawartości jako prawidłowo zabezpieczonego, sterylnego pakietu.
Autoklaw czy woreczki do sterylizacji? Czego naprawdę potrzebujesz?
Pytanie „autoklaw czy woreczki?” pojawia się często, ale w rzeczywistości te produkty nie są dla siebie alternatywą.
Autoklaw odpowiada za przeprowadzenie procesu sterylizacji. Woreczek lub rękaw jest natomiast opakowaniem narzędzia przeznaczonego do sterylizacji i późniejszego przechowywania.
Sam woreczek nie sterylizuje narzędzia.
Wskaźniki umieszczone na opakowaniach sterylizacyjnych mogą informować o poddaniu pakietu określonemu procesowi, ale zmiana koloru wskaźnika na woreczku nie jest sama w sobie pełnym potwierdzeniem skuteczności sterylizacji. Kontrola procesu powinna odbywać się zgodnie z obowiązującymi procedurami i instrukcją urządzenia, z wykorzystaniem właściwych metod kontroli.
Jaki autoklaw do salonu kosmetycznego?
W materiałach Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczących branży beauty rekomendowane są autoklawy klasy B. Pozwalają one sterylizować szeroki zakres wsadów, w tym narzędzia zapakowane oraz przedmioty o bardziej złożonej budowie.
Niezależnie od klasy urządzenia należy pamiętać o jego prawidłowej eksploatacji, przeglądach oraz kontroli skuteczności procesów sterylizacji zgodnie z instrukcją producenta i przyjętymi procedurami.
Dezynfekcja dłoni i powierzchni w salonie: czego używać?
Nawet prawidłowo wysterylizowane narzędzia nie zapewnią bezpieczeństwa, jeśli zaniedbane zostaną pozostałe elementy higieny. Ważne są również dezynfekcja rąk, skóry oraz powierzchni roboczych.
Do każdego zastosowania należy wybierać produkt przeznaczony właśnie do tego celu.
Dezynfekcja rąk
Preparat do higienicznej dezynfekcji rąk powinien być łatwo dostępny dla personelu. Samo stosowanie rękawiczek jednorazowych nie zastępuje prawidłowej higieny dłoni.
Ręce powinny być czyste i suche przed zastosowaniem środka dezynfekującego, a preparat należy stosować zgodnie z instrukcją producenta, zwracając uwagę na dokładne pokrycie całej powierzchni dłoni.
Dezynfekcja powierzchni
Blaty, fotele, lampy, uchwyty urządzeń oraz inne powierzchnie dotykane podczas zabiegu wymagają regularnego czyszczenia i - zależnie od zastosowania - dezynfekcji.
Preparat powinien być dobrany zarówno do rodzaju powierzchni, jak i wymaganego spektrum działania. Nie każdy środek nadaje się np. do delikatnych tworzyw sztucznych, skóry ekologicznej czy elementów urządzeń.
W salonie warto mieć wyraźnie rozdzielone preparaty przeznaczone do:
- dezynfekcji narzędzi
- dezynfekcji powierzchni
- dezynfekcji rąk
- antyseptyki skóry, jeśli wykonywane zabiegi tego wymagają
utrzymania higieny urządzeń sanitarnych.
Co sprawdza sanepid w salonie kosmetycznym?
Zakres kontroli może zależeć od rodzaju wykonywanych usług i sposobu organizacji salonu. Szczególnie istotne są jednak procedury ograniczające ryzyko zakażeń.
W przypadku zabiegów, podczas których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek, przedsiębiorca ma obowiązek wdrożyć i stosować procedury zapewniające ochronę przed zakażeniami i chorobami zakaźnymi.
Warto więc zadbać między innymi o:
- opracowane procedury higieniczne dostosowane do wykonywanych usług
- prawidłowe postępowanie z narzędziami wielokrotnego użytku
- rozdzielenie strefy brudnej, czystej i sterylnej
- odpowiednie przechowywanie narzędzi czystych i sterylnych
środki dezynfekcyjne przeznaczone do konkretnych zastosowań i znajdujące się w terminie ważności,
- przestrzeganie zalecanego stężenia oraz czasu działania preparatów
- prawidłowo oznakowane roztwory robocze
- dokumentację procesów sterylizacji i kontroli ich skuteczności
- sprawność oraz prawidłową eksploatację autoklawu
- dostęp do środków ochrony indywidualnej i artykułów jednorazowych
- prawidłowe postępowanie z odpadami
utrzymywanie stanowisk, urządzeń i pomieszczeń w czystości.
W przypadku roztworów przygotowywanych w salonie pojemnik powinien być odpowiednio opisany, m.in. nazwą środka, stężeniem i datą sporządzenia. Warto również wyznaczyć osobę odpowiedzialną za przygotowywanie i kontrolę roztworów.
Wymagania sanepidu dla salonu kosmetycznego nie powinny być traktowane wyłącznie jako lista rzeczy do przygotowania przed kontrolą. Dobrze opracowane procedury pozwalają przede wszystkim utrzymać powtarzalny standard pracy każdego dnia.
FAQ - dezynfekcja i sterylizacja w salonie kosmetycznym
Czy woreczek ze wskaźnikiem oznacza, że narzędzie jest sterylne?
Nie. Zmiana koloru wskaźnika procesowego informuje, że pakiet został poddany działaniu określonych warunków procesu, ale sama w sobie nie stanowi pełnego potwierdzenia skuteczności sterylizacji. Proces powinien być kontrolowany zgodnie z właściwymi procedurami.
Jak często wymieniać preparat do dezynfekcji narzędzi?
Nie ma jednej częstotliwości odpowiedniej dla każdego produktu. Roztwór roboczy należy przygotowywać i wymieniać zgodnie z instrukcją producenta preparatu. Znaczenie ma jego trwałość po przygotowaniu oraz stopień zanieczyszczenia. Nie należy samodzielnie wydłużać deklarowanego czasu użytkowania roztworu.
Czym dezynfekować frezy?
Do frezów wielorazowego użytku należy stosować preparaty przeznaczone do dezynfekcji narzędzi i kompatybilne z materiałem, z którego wykonano frez. Należy przestrzegać zalecanego stężenia oraz czasu działania produktu. Jeżeli sposób wykorzystania frezu wiąże się z ryzykiem kontaktu z uszkodzoną skórą lub materiałem biologicznym, sama dezynfekcja może być niewystarczająca - narzędzie powinno przejść pełny proces dekontaminacji odpowiedni do poziomu ryzyka.
Czy każde narzędzie trzeba sterylizować?
Nie każde akcesorium wykorzystywane w salonie wymaga sterylizacji. Sposób postępowania zależy przede wszystkim od rodzaju narzędzia i ryzyka związanego z jego użyciem. Sprzęt wielokrotnego użytku mogący naruszać ciągłość tkanek lub mający kontakt z materiałem biologicznym wymaga szczególnie rygorystycznego postępowania.
Czy artykuły jednorazowe można dezynfekować i wykorzystać ponownie?
Nie. Produkty oznaczone jako jednorazowe należy wykorzystać zgodnie z ich przeznaczeniem i po użyciu wyrzucić. Dezynfekcja nie zmienia produktu jednorazowego w sprzęt wielokrotnego użytku.
Skompletuj środki do dezynfekcji w hurtowni
Bezpieczny salon zaczyna się od dobrze przygotowanego stanowiska i odpowiednich procedur. Warto zadbać nie tylko o właściwe narzędzia, ale również o zapas preparatów do dezynfekcji, opakowań do sterylizacji oraz produktów jednorazowych potrzebnych podczas codziennej pracy.
Sprawdź ofertę hurtowni i skompletuj wyposażenie potrzebne do utrzymania wysokiego standardu higieny w salonie:
